Eylülde ihracat 26 milyar dolara yükseldi

Ticaret Bakanı Ömer Bolat, eylül ayında ihracatın yıllık bazda yüzde 15,4 artarak 26 milyar dolara yükseldiğini belirterek, bu rakamla en yüksek eylül ayı ihracatının gerçekleştirildiğini bildirdi.

Eylül ayı dış ticaret verileri, Ticaret Bakanı Ömer Bolat ve Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) Başkanı Mustafa Gültepe'nin katılımıyla TİM Dış Ticaret Kompleksi'nde düzenlenen toplantıda kamuoyuyla paylaşıldı.

Toplantıda konuşan Bolat, küresel ekonominin zorlu bir süreçten geçtiğini ve dünya ticareti ile ekonomik büyümeye yönelik beklentilerin olumlu bir görünüm sergilemediğini ifade etti. Türkiye ekonomisinin ise yılın ilk yarısında yüzde 2,5 büyüdüğünü belirten Bolat, son 16 yıldır kesintisiz büyüme kaydedildiğini, Kovid-19 salgınının ardından da büyümenin 24 çeyrektir sürdüğünü söyledi.

Haziran sonu itibarıyla Gayri Safi Milli Hasılanın 1 trilyon 706 milyar dolara ulaştığını aktaran Bolat, net mal ve hizmet ihracatının ekonomik büyümeye katkısının da sürdüğünü belirtti. İkinci çeyrekte kaydedilen yüzde 2,3'lük büyümenin 0,6 puanının net mal ve hizmet ihracatından geldiğini ifade eden Bolat, sanayi, hizmetler ve tarım sektörlerinin yılın ilk yarısındaki büyümeye olumlu katkı sağladığını kaydetti.

Bolat, ağustos ayında işsizlik oranının yüzde 7,8 olarak gerçekleştiğini ve işsizlik oranının 40 aydır tek haneli seviyede bulunduğunu belirterek, Körfez bölgesindeki savaşın enerji maliyetleri üzerindeki etkisine de değindi.

Eylül ayı ihracat rakamlarının önemli bir başarı olduğunu vurgulayan Bolat, 26 milyar dolarlık ihracatın Cumhuriyet tarihindeki en yüksek ikinci aylık ihracat değeri olduğunu söyledi. Bolat, aylık ihracat rekorunun 2025 Aralık ayında 26,3 milyar dolarla kırıldığını hatırlattı.

Ocak-eylül döneminde ihracatın yüzde 5,2 artışla 211 milyar dolara yükseldiğini aktaran Bolat, yıllıklandırılmış mal ihracatının ise 283,7 milyar dolara çıktığını belirtti. Böylece 2026 Orta Vadeli Programı'nda 282 milyar dolar olarak belirlenen yıllık ihracat hedefinin yılın tamamlanmasına üç ay kala aşıldığını ifade etti.

Bolat, son 12 aylık dönemde hizmet ihracatının da 125,4 milyar dolara ulaştığını belirterek, mal ve hizmet ihracatının toplamının 409,1 milyar dolara yükseldiğini açıkladı. Yıl sonu için belirlenen 410 milyar dolarlık mal ve hizmet ihracatı hedefine ulaşılmasına 900 milyon dolar kaldığını belirten Bolat, cari işlemler hesabının ağustos ve eylül aylarında fazla vermesini beklediklerini dile getirdi.

Son 41 ayın 30'unda aylık mal ihracatında artış yaşandığını, 23 ayda ise rekor seviyeye ulaşıldığını aktaran Bolat, 2026'nın ilk dokuz ayında ihracatın altı ayda arttığını, beş ayda ise rekor kırıldığını söyledi. Eylül ayındaki yüzde 15,4'lük artışta parite veya takvim etkisinin bulunmadığını belirten Bolat, artışın doğrudan ihracat performansından kaynaklandığını ifade etti.

Orta ve yüksek teknolojili ürün ihracatında 117,6 milyar dolarla şimdiye kadarki en yüksek seviyeye ulaşıldığını açıklayan Bolat, bu ürünlerin toplam ihracattaki payının yüzde 43,7'ye yükseldiğini ve geçen yıla kıyasla 5,6 milyar dolarlık artış kaydedildiğini belirtti.

Eylül ayında 26 sektörün 19'unda, ocak-eylül döneminde ise 18 sektörde ihracat artışı gerçekleştiğini bildiren Bolat, yıllıklandırılmış mal ihracatında 5 bölge, 46 ülke ve 23 ürün grubunda rekor seviyelere ulaşıldığını kaydetti.

Dış ticaret açığının yılın ilk çeyreğinde 28,5 milyar dolar, ikinci çeyreğinde 24,5 milyar dolar ve üçüncü çeyreğinde 17,5 milyar dolar seviyesine gerilediğini belirten Bolat, ihracatın ithalatı karşılama oranının da yükseldiğini söyledi. Bu oranın eylül ayında yüzde 83,2, ocak-eylül döneminde ise yüzde 74,8 olarak gerçekleştiğini aktardı.

Eylül ayında ithalatın yaklaşık yüzde 5,9 artışla 31,2 milyar dolara ulaştığını ifade eden Bolat, ihracatta 3,5 milyar dolar, ithalatta ise 1,7 milyar dolarlık net artış gerçekleştiğini belirtti. Ocak-eylül döneminde ithalatın 282 milyar dolar, dış ticaret açığının ise 71 milyar dolar olduğunu kaydetti.

Yıllıklandırılmış ithalatın 379,7 milyar dolara yükseldiğini açıklayan Bolat, dış ticaret açığının 96 milyar dolar seviyesinde bulunduğunu bildirdi. Körfez bölgesindeki savaş ve enerji maliyetlerindeki yükselişe rağmen dış ticaret açığındaki artışın sınırlı kaldığını belirten Bolat, açığı 100 milyar doların altında tutmak için çalışmaların sürdüğünü ifade etti.

Bolat, küresel ve bölgesel ekonomik zorluklara rağmen Türkiye'nin ihracat performansının olumlu seyrettiğini belirterek, 2026'nın ilk dokuz ayının ihracat açısından güçlü geçtiğini söyledi. İhracatçılara yönelik destek ve teşviklerin sürdüğünü aktaran Bolat, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın liderliğinde ticaret diplomasisi çalışmalarına da devam edildiğini belirtti.

Türkiye'nin başlıca ticaret ortakları ABD, Avrupa Birliği, İngiltere, Polonya, Suudi Arabistan, Rusya ve Güney Kore ile ticari ilişkilerin geliştirilmesine yönelik temasların sürdüğünü aktaran Bolat, Avrupa Birliği ile Gümrük Birliği'nin güncellenmesi, "Made in EU" düzenlemesi ve otomotiv sektörüne ilişkin görüşmeler yapıldığını ifade etti.

TİM Başkanı Mustafa Gültepe ise eylül ayında ihracatın yüzde 15,4 artışla 26 milyar dolara ulaştığını belirterek, hem en yüksek eylül ayı ihracatına hem de Cumhuriyet tarihindeki en yüksek ikinci aylık ihracat değerine ulaşıldığını söyledi.

Dokuz aylık ihracatın 211 milyar dolara yaklaştığını, son 12 aylık ihracatın ise 284 milyar dolar seviyesine ulaştığını belirten Gültepe, yıl sonu hedefinin şimdiden aşıldığını ifade etti.

Eylül ayında 19 sektörün ihracatını artırdığını, 7 sektörde ise düşüş yaşandığını aktaran Gültepe, otomotivin 3,9 milyar dolar, kimyanın 3,1 milyar dolar, elektrik ve elektroniğin 2,1 milyar dolar, mücevher sektörünün 1,512 milyar dolar ve çeliğin 1,486 milyar dolarlık ihracat gerçekleştirdiğini bildirdi. Eylül ayında ihracatını en fazla artıran sektörlerin mücevher, kimya ile elektrik ve elektronik olduğunu belirten Gültepe, bu üç sektördeki toplam ihracat artışının 2,2 milyar dolara ulaştığını kaydetti.

Gültepe, ihracat artışında miktar unsurunun da önem taşıdığını vurgulayarak, eylülde değer bazında yüzde 15,4'lük artışa karşın miktar bazında yüzde 0,6 düşüş yaşandığını söyledi. Ocak-eylül döneminde ise ihracatın değer olarak yüzde 5,2 artmasına rağmen miktar bazında yüzde 2 gerilediğini belirtti.

Eylül ayında 56 ilin ihracatını artırdığını açıklayan Gültepe, en fazla ihracat gerçekleştirilen ülkelerin Almanya, ABD ve Birleşik Krallık olduğunu söyledi. Bir milyar doların üzerinde ihracat yapılan ülkeler arasında İsviçre'ye yüzde 599, ABD'ye yüzde 42,5 ve İspanya'ya yüzde 14,5 artış kaydedildiğini aktardı.

Gültepe, eylül ayında 1015 firmanın ilk kez ihracat gerçekleştirdiğini ve bu şirketlerin toplam ihracata yaklaşık 141 milyon dolar katkı sağladığını belirtti. Paritenin ihracatı 235 milyon dolar aşağı çektiğini ifade eden Gültepe, kilogram başına ihracat değerinin 1,74 dolar seviyesinde gerçekleştiğini söyledi.

2026 yılı ihracat hedefinin 282 milyar dolar olduğunu hatırlatan Gültepe, hedefe ulaşmak için yılın kalan üç ayında 71 milyar dolarlık ihracat gerçekleştirilmesi gerektiğini belirtti. TİM ve ihracatçı birlikleri olarak yeni pazarlara yönelik çalışmaların sürdüğünü aktaran Gültepe, eylül ayında 19 ticaret heyeti, 6 alım heyeti ve 40 fuar katılımı gerçekleştirdiklerini, ekim ayında ise 22 ticaret heyetiyle çalışmalarını sürdüreceklerini bildirdi.

Gültepe ayrıca Türkiye Innovation Week 2026'nın 15-17 Ekim tarihlerinde İstanbul Haliç Kongre Merkezi'nde düzenleneceğini açıkladı.